Promień: Wyłączony
Promień: km
Set radius for geolocation
post-title Nazwa

Nazwa

Nazwa

Nazwa

Stinav — 1202, Stinaw — 1203, Stinavia — 1207, Stynavie — 1283, Stinauici, Stynauia — 1339, Stynavia — 1295, 1342, Stynaw, Stynow, Stinow, Stinaw — 1358, Stzynawa, Steynaw — 1380, Steinaw — 1397, Stein — 1489, Steyne, Steina — 1533 (drugi człon nazwy miasta an der Oder nie ulegał zmianie).

Nazwa miasta znana jest z dokumentów historycznych od początku XIII w. (1202 Stinay, 1203 Stinav, 1216 Stinau, 1248 Stinaw, 1260 Sciniauia)[1][2]. W dokumentach łacińskich z II poł. XIII w., m.in. Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) i Vita Sanctae Hedwigis, występuje forma Stinavia i Stynavia[3][4][5]. W 1475 roku w łacińskich statutach Statuta Synodalia Episcoporum Wratislaviensium miejscowość wymieniona jest w zlatynizowanej formie Stynauia[8].

Zapisy form zgermanizowanych znane są od XIV w. (1380 Stinow, Stehnaw, Steynaw, 1432 Steine, 1533 Steina, 1666 Steinau)[1]. Ostatecznie niemiecka nazwa urzędowa ustaliła się w postaci Steinau an der Oder.

W pruskim urzędowym dokumencie z 1750 roku wydanym języku polskim w Berlinie miasto wymienione jest pośród innych śląskich miejscowości jako Scinawa[6]. Polską nazwę Ścinawa w książce „Krótki rys jeografii Szląska dla nauki początkowej” wydanej w Głogówku w 1847 wymienił śląski pisarz Józef Lompa[7].

Nazwa być może wywodzi się ze staropolskiego ścień (gaj, zasłona). Oznaczałaby ona pierwotnie osadę położoną w lesie. Być może odnosiła się ona początkowo do rzeki i wtórnie została przeniesiona na osadę[1]. Wywodzi się ją również od staropolskiego słowa ścinać i kojarzy z wykonywaniem kary śmierci przez ścinanie głów[8]. Niemiecki językoznawca Heinrich Adamy swoim dziele o nazwach miejscowości na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu wymienia nazwę miasta zanotowaną w dokumentach z 1235 roku Scinavia podając jej znaczenie „Gerichtstatte (von scina kopfen)” – „miejsce sądów (wykonywania dekapitacji)”[8].


[1] Kazimierz Rymut, Nazwy miast Polski, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1980, s. 239.
[2] Heinz Stoob, Peter Johanek, Deutsches Städtebuch. Band 1, Schlesisches Stätebuch, Stuttgart 1995, s. 415.
[3] Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis online.
[4] H. Markgraf, J. W. Schulte, „Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis”, Breslau 1889.
[5] „Monumenta Poloniae Historica”, Tom IV, Akademia Umiejętności w Krakowie, Lwów 1884, „Vita Sanctae Hedwigis”, „Genealogia Sanctae Hedwigis” str. 649.
[6] Pruski dokument z roku 1750 ustalający urzędowe opłaty na Śląsku – „Wznowione powszechne taxae-stolae sporządzenie, Dla samowładnego Xięstwa Sląska, Podług ktorego tak Auszpurskiey Konfessyi iak Katoliccy Fararze, Kaznodzieie i Kuratusowie Zachowywać się powinni. Sub Dato z Berlina, d. 8. Augusti 1750”.
[7] Franz Xaver Seppelt, „Die Breslauer Diözesansynode vom Jahre 1446”, Franz Goerlich, Breslau 1912. – tekst łaciński statutów w wersji zdigitalizowanej.
[8] Józef Lompa, „Krótki rys jeografii Śląska dla nauki początkowej”, Głogówek 1847, str.28.
[9] Heinrich Adamy: Die Schlesischen Ortsnamen ihre entstechung und bedeutung. Breslau: Verlag von Priebotsch`s Buchhandlung, 1888, s. 9.

O Paweł Flunt

Jestem zodiakalnym lwem, jak każdy z mojego znaku, jestem trochę typem samotnika żyjącego na krawędzi dwóch przeciwstawnych światów. Gdzie raz się dryfuje, a innym razem brnie do celu. Więcej >>>
Translate »