Pierwotnie miasto otoczone było wałem ziemno-drewnianym. Zapewne w końcu XIII w. powstały mury obronne (wzmiankowane po raz pierwszy w 1290 r. w dokumencie potwierdzającym nadanie dla klasztoru Św. Ducha „extra muros”). Miały one formę owalu, otaczającego miasto z trzech stron – od północy mury najprawdopodobniej nie istniały, ze względu na naturalną ochronę, jaką stanowiły tereny podmokłe i pobliskie koryto Odry1. W tej części miasta mógł istnieć jedynie obronny wał. Pojedynczy pas murów miał grubość 1,5 m i wysokość 8 m. Istniała również fosa, pierwotnie głębokości około 10 m, której rów w XV lub XVI w. poszerzono i pogłębiono.

Główne ulice, o które oparty był układ przestrzenny miasta prowadziły do bram miasta: wschodniej – Odrzańskiej, zwanej też Wrocławską, sprzed 1500 r. i zachodniej – Głogowskiej, sprzed 1428 r. Istniały również w miejskich murach furty: istniejące do XIX w. na południowym odcinku Stara (Altepforte) – obecna ul. K. Świerczewskiego – i Łazienna (Ba-derpforte) – wylot obecnej ul. Kościelnej. Według przekazu Lucae z lat 80. XVII w. miasto otoczone było fosą i murem z wieżami obronnymi, z zewnątrz umocnionymi barbakanami.

Na planie miasta z 1834 r. widoczna jest linia wału po zewnętrznej stronie fosy od strony południowej oraz wał otaczający miasto od strony północnej – w miejscu dawnego wału poprowadzono obecną ulicę Łąkową. Na planie tym czytelny jest jeszcze przebieg murów miejskich sięgających wówczas obecnej ul. A. Mickiewicza. Najprawdopodobniej jedynie na tym odcinku, tj. pomiędzy obecnymi ulicami A. Mickiewicza a Jana Pawłą II istniał przymurny przechód (potwierdzenie tego odnajdujemy również na rysunkach Wernhera); na pozostałych odcinkach obwarowań działki z ogrodami gospodarczymi sięgały murów w części południowej i zachodniej oraz wału – w części północnej. Na planie miasta z 1834 r. zaznaczony jest ponadto zachodni odcinek murów – na południe od obecnej ul. Szerokiej; na tym odcinku musiała istnieć pierwotnie zabudowa przymuma, na co wskazują niewielkie działki (obecnie zachodnia pierzeja ul. Szkolnej). W latach 30. XX w. prowadzono konserwację zachowanych reliktów obwarowań w południowej części miasta. Rozważano również możliwość rekonstrukcji murów miejskich.

Obecnie obwarowania zachowane są fragmentarycznie w południowej i zachodniej części miasta. W części południowej są to odcinki częściowo rekonstruowane w ostatnich latach, natomiast w zachodniej zachowane są fundamenty murów, nie zabezpieczone, na których wybudowane zostały szopy i komórki. Ukształtowanie terenu pozwala również na prawdopodobne ustalenie przebiegu murów obronnych w części północno-zachodniej. W układzie terenu czytelny jest również przebieg wału po zewnętrznej stronie fosy miejskiej, po którym poprowadzono w XIX w. promenadę.

Furty w południowej części murów w 1822 r. poszerzono do szerokości ulic. Od tego czasu mury rozbierane były na materiał budowlany. Zasypano rów fosy, założono biegnącą wzdłuż niej promenadę w południowej i zachodniej części miasta. Południowy odcinek promenady na tyłach kościoła ewangelickiego wkomponowany został w układ parku miejskiego.


1) K. Bimler przedstawia hipotezę o istnieniu murów również w północnej części miasta i rekonstruuje przypusz­czalną linią ich przebiegu: K. Bimler, op. cit.

Adres

Adres:

Ścinawa

GPS:

51.415465, 16.42601400000001

Nr tel.:

-

E-mail:

-

Sieć:

-